Vranjska gradska pesma

Кратак опис: 

Pod vranjskom gradskom pesmom podrazumeva se korpus pesama koje su nastale u Vranju, čiji su autori poznati (npr., autor pesme „Dimitrijo, sine Mitre“ je vranjska pevačica Stana Avramović), a čiji je sadržaj vezan za konkretne ličnosti, događaje i mesta u Vranju. Pored ovih, vranjskim pesmama se smatraju i one za koje se ne zna gde su i kada nastale, ali se ovde i danas neguju i ređe se sreću u tradiciji drugih gradova južne Srbije.

Детаљан опис: 

Njihov muzički idiom predstavlja integralni deo idioma muzičke tradicije gradskih sredina južne Srbije, Kosova i Metohije, Makedonije, Grčke i Turske. Preovlađuju melodije širokog opsega, zasnovane na lestvicama: 1. sa tetrahordalnim osnovama, u domaćoj etnomuzikološkoj literaturi najčešće tumačenim kao rezultat otomanskog uticaja (mada se može pretpostaviti i da na ovom prostoru imaju duži kontinuitet postojanja, tokom smene kultura i imperija), 2. koje su zajednička baština čitavog Sredozemnog basena i 3. koje imaju pentatonsku osnovu. Ukrštanje autohtonih tradicija Srba, Vlaha, Cincara, Arbanasa,zatim prakse romskih i turskih muzičara, kao i bogoslužbenih praksi pravoslavnih i muslimana, u Vranju je dovelo do razvoja specifičnog muzičkog amalgama koji je u ovim pesmama prepoznatljiv. Melodijsku liniju odlikuje pokretljivost, sklonost ka naglim, ali nežnim skokovima i suptilna ornamentika; karakteristična su dinamička senčenja i sklonost ka agogici. Metro-ritmičku osnovu čine ravnomerni i mešoviti taktovi i ritam rubato. Estetski imperativ je suptilnost pevačevog glasa i predanost sadržaju pesme, uz visoke moralne nazore koje pevač proiznosi kao ličnost. Vranjske gradske pesme mogu se izvoditi a cappella i u vokalno-instrumentalnim aranžmanima. Primeri pesama: Što ti je Stano mori, Zaženi se Rista Bulumače, Voleli se brat i sestra, Jovane sine, Ajde, ajde, tanke džan-Stojanke, Ovce čuva deli Dima, Petlovi pojev, Tolja amamdžija, Crno grozje drenovica, Šetnala se kuzum Stana, Dimitrijo sine Mitre, Simbil cveće, Otvori mi belo Lenče vratanca, Da znaješ mori mome, Kaži Suto kaži dušo, More što ti tekna, Samo ti se čudim Cveto, Pišti plače Milica devojka, Dimitrijo sine Mitre, itd.

Нoсиoци елемента: 
Индиректни нoсиoци елемента: 
Материјални елементи: 
Структурна веза са другим елементима: